De Russische kerk in Den Haag

RUSSISCH-ORTHODOXE KERK van de Heilige Maria Magdalena te Den Haag – Inventaris van de Hofkapel van Koningin Anna Paulowna / / / Русская Православная Церковь святой Марии Магдалины в Гааге – Фондовая придворная капелла королевы Анны Павловны

Vraag en Antwoord / Вопросы и Ответы

De Orthodoxe Eredienst ontroert alle zintuigen

Het oog ontroert door het licht van kaarsen en lampen, de reuk door de wierookgeur, het oor door de zang, de smaak door brood en wijn. Al onze zintuigen vragen ons te richten op God. Wie de Russisch Orthodoxe kerk binnentreedt, kan naast al die eerste indrukken echter een vraag hebben over de gebruiken.

Gelovigen nemen actief deel aan de diensten. In de eerste plaats door gebed, dat meestal staande wordt beoefend. Vaak zingt een koor. Mensen steken kaarsen op voor de iconen van bijzonder vereerde heiligen en bewijzen eer door deze te kussen. Soms schrijven ze namen op briefjes om door de priester te worden gedacht. Er is een aparte kaarsenstandaard ter gedachtenis van de overledenen. Mensen biechten bij een standaard met daarop een kruis en een Evangelie, als teken dat Christus zelf de biecht afneemt. Ze ontvangen de eucharistie onder beide gedaanten van brood en wijn.

Waarom zoveel kaarsen en lampen?

Onze Heer Jezus Christus heeft gezegd: “Ik ben het licht der wereld. Wie Mij volgt, dwaalt niet rond in duisternis.” (Johannes, 8: 12) Het licht van Christus verlicht de hele wereld. De kaarsen en lampen zijn tekens van dat licht. Kaarsen waren vanouds nodig om de gebedenboeken te kunnen lezen. Tegelijk verzinnebeelden ze het vurige gebed tot God. Hoe meer kaarsen en lampen er branden, des te groter het licht, stralend uit het graf van de opgestane Heer. U mag vooafgaand aan de diens of tijdens de diens tussen de gebeden door kaarsen aansteken. Bij de kaarsentafel zijn ze te koop.

Waarom wordt wierook gebruikt?

Wierook is zinnebeeld van ons gebed. Als wierookwolken stijgt dat op tot God. Zoals psalm 141 zegt: ”Als een reukoffer zij mijn gebed, als een avondoffer voor Uw aangezicht het opheffen mijner handen.” Wierook dient ook als eerbewijs. Als eerbewijs aan God. Aan Zijn Heilig Woord, het Evangelie. Aan Zijn altaar, dat is: Zijn troon. Aan de iconen: afbeeldingen van Christus en Zijn heiligen, afbeeldingen van de heilsgeschiedenis. De gelovigen worden ook bewierookt. Want ook zij zijn gemaakt naar Gods beeld en gelijkenis. (Genesis, 1: 26) Wij, mensen, zijn iconen van God.

Waarom zijn er iconen?

Er staat geschreven dat wij worden omringd “door een wolk van getuigen”, die ons gadeslaan en aansporen op onze weg naar God. (Hebreeen, 12: 1-3) Met deze getuigen worden de heiligen bedoeld, die de weg hebben afgelegd. Op de iconen staan ze afgebeeld. Er zijn veel heiligen, er zijn dus veel iconen.

Orthodoxen hebben ook thuis iconen. Ze weten zich door de heiligen beschermd.

Waarom worden de iconen gekust?

Wanneer orthodoxen de kerk binnenkomen of weer verlaten, kussen zij de iconen. Ze doen dat uit eerbied en liefde voor de afgebeelde personen. Buigen voor een icoon en die kussen, is buigen voor God. Wij vragen de heiligen voor ons te bidden tot God.

Is iconenverering geen afgoderij?

Nee, iconen worden vereerd, niet aanbeden. Alleen God mag worden aanbeden.

Van God mag toch geen beeld worden gemaakt? Christus is God. Toch wordt Hij afgebeeld.

Het laatste Oecumenische Concilie (Nicaea, 784) heeft bepaald dat Christus, onze Heer, mag worden afgebeeld. Aldus is eens en voor altijd vastgelegd dat de Zoon van God mens geworden is. Voor orthodoxen is Christus God en mens, werkelijk God en werkelijk mens.

Waarom wordt a capella gezongen?

De menselijke stem is door God zelf geschapen en daarom bij uitstek geschikt om Hem te danken en te prijzen. In orthodoxe kerken van de Slavische tradities wordt uitsluitend gezongen.

Waarom staan tijdens de dienst?

Onze Heer heeft gezegd: “Waar twee of drie vergaderd zijn in Mijn naam, daar ben Ik in hun midden.” (Mattheus, 18: 20) Hij is dus bij ons, in de kerk. Hoe zouden wij, die onmiddellijk opstaan wanneer de koningin binnenkomt, blijven zitten in aanwezigheid van de Koning der Koningen?

Uiteraard zijn er uitzonderingen, ouderen, kinderen, zieken of vrouwen in verwachting hoeven niet te staan. Doe wat u prettig vindt. Er zijn altijd enige stoelen aanwezig. Wordt u moe, ga dan even zitten. Het is gepast te staan bij het Evangelie, bij de Geloofsbelijdenis, bij het Eucharistisch Gebed en tijdens de Heilige Communie.

Wie mogen de Heilige Communie ontvangen?

De Orthodoxie kent niet zoals sommige andere Christelijke kerken de praktijk van de “open communie”. Zij verlangt tussen allen die ter communie gaan eenheid van geloof. De Heilige Communie kan niet het middel tot eenheid zijn, zegt zij, maar alleen de vrucht ervan. Dus wie gedoopt en gezalfd is en praktiserend lid is van de Orthodoxie en tevoren gebiecht heeft, kan communiceren.

Wat is de symboliek van het Russische Kruis?

Het zogenaamde achtarmige kruis stamt af uit Byzantium. De verticale balk symboliseert de stamboom van de mensheid vanaf Adam tot aan het einde der tijden. De kleine horizontale balk symboliseert de onzichtbare wereld, de wereld der engelen. De grote balk verbeeldt de zichtbare wereld, de Aarde, en daarmee ook de mensheid. De onderste balk is een voetensteun, maar verwijst tevens naar de twee rovers die aan de rechter- en linkerzijde van Christus gekruisigd waren. De ene rover lasterde Christus, de ander vroeg Christus hem te gedenken in Zijn Koninkrijk. Dit schuine balkje symboliseert en herinnert de gelovigen aan de twee kanten die de mens kan uitgaan, opstijgen ten Hemel of afdalen ter helle.

Waarom bedekken vrouwen het hoofd?

Vrouwen die de Russisch Orthodoxe kerk betreden dienen hun hoofd te bedekken. “Indien een vrouw lang haar draagt, dit een eer voor haar is. Immers, het haar is haar tot een sluier gegeven.” (1 Korinthe 11: 15). Afgeleide van het lange haar is de hoofddoek of hoed. Een vrouw sluiert zichzelf dus niet vanuit een gevoel van schaamte of onderdanigheid, maar een vrouw bedekt haar glorie en haar eer, zodat Hij alle eer ontvangt. Ze erkent hiermee dat Zijn eer en glorie meerder is dan die van haar. Een vrouw bedekt zichzelf omdat vrouwelijke schoonheid erg machtig kan zijn en mannelijke gelovigen zou kunnen afleiden van het gebed.

Mannen dienen de hoofdbedekking juist af te doen bij het betreden van een Russisch Orthodoxe kerk.

Waarom bekruisigen gelovigen zichzelf?

Christus heeft de gehele mens verlost en daarom is het hele mens, lichaam en geest, die bidt tot God en is het de hele mens die vergoddelijkt kan worden. Dit verklaart onder andere waarom de orthodoxe bidhouding staand is en waarom de gelovigen veelvuldig buigen, zich bekruisigen en iconen kussen; het lichaam is in gelijke mate betrokken bij het gebed tot God als de ziel.

Het kruisteken wordt gemaakt van het voorhoofd, via de buik, via de rechterschouder naar de linkerschouder met drie vingers. Drie samengebrachte vingers staan voor de heilige Drie-eenheid (God de Vader, Zoon van God en de Heilige Geest van God)

Mist u een onderwerp op deze pagina, en wenst u graag een antwoord op een bepaalde vraag, mail dan naar info@ruskerkdenhaag.nl

Advertisements